Jerzy Peńsko
Biografia
Jerzy Peńsko urodził się w Żyrardowie. W 1950 roku ukończył studia na Wydziale Elektrycznym Politechniki Warszawskiej, a magisterium uzyskał w Katedrze Radiologii pod kierunkiem prof. Cezarego Pawłowskiego. Po studiach spędził rok jako pracownik Fabryki Aparatów Rentgenowskich. W 1951 r. powrócił do Katedry Radiologii na aspiranturę, będąc stypendystą Ministerstwa Szkół Wyższych i Nauki. W 1956 r. zaangażował się w inicjatywę utworzenia instytucji zajmującej ochroną radiologiczną w Polsce, a pod koniec roku 1956 wyjechał na trzymiesięczny staż w Instytucie Metrologii w Leningradzie, gdzie zapoznawał się z konstrukcją i wzorcowaniem dozymetrycznych urządzeń.
Po powrocie do Polski dołączył do tworzenia nowej placówki badawczej Centralnego Laboratorium Ochrony Radiologicznej (CLOR). Formalnie CLOR powołano 13 lipca 1957 r., a Jerzy Peńsko został jego pierwszym dyrektorem. W pierwszym roku działalności CLOR utworzono ewidencję użytkowników źródeł promieniotwórczych, centralny system ewidencji i kontrolę dawek, dział wzorcowania i doskonalenia aparatury dozymetrycznej oraz szkolenia. Współpraca z Inspekcją pracy i Inspekcją Sanitarną-Epidemiologiczną umożliwiła prowadzenie regularnych kontroli oraz rozwinięcie monitoringu zanieczyszczeń radiacyjnych.
W 1958 r. objął funkcję przewodniczącego Rady Naukowo-Technicznej CLOR (lata 1958–1960). Od 1961 r. kierował Samodzielną Pracownią Pomiarów Tła Naturalnego, prowadząc prace nad pomiarami tła promieniowania gamma, stężeniami radonu w powietrzu i glebach oraz ich wpływem na zdrowie.
Habilitował się 1 stycznia 1974 r. w Instytucie Badań Jądrowych na temat pola ziemskiego tła promieniowania gamma w przyziemnej warstwie atmosfery i metody jego badań. W 1993 r. uzyskał tytuł profesora w dziedzinie nauk biologicznych. Prowadził liczne kontakty międzynarodowe, m.in. udział w II Kongresie IRPA w 1970 r. i rozwijał ochronę radiologiczną w Polsce.
Uczestniczył także w tworzeniu Polskiego Towarzystwa Fizyki Medycznej (PTFM); zebranie założycieli odbyło się 5 lutego 1965 r., a w 1965 r. PTFM przyjęto do Międzynarodowej Organizacji Fizyki Medycznej. W latach 1968–1969 pełnił funkcję Sekretarza Generalnego PTFM, a w latach 1971–1981 i 1987–1989 był przewodniczącym Rady Redakcyjnej czasopisma Polish Journal of Medical Physics and Engineering. Pełnił także funkcję członka założycielskiego PTFM oraz współtworzył środowisko ochrony radiologicznej i medycznej fizyki.
Jerzy Peńsko zmarł w Warszawie i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim.