Helena Kapełuś
Biografia
Helena Kapełuś urodziła się w Żyrardowie w rodzinie nauczycielskiej. Jej rodzicami byli Michał Kapełuś i Jadwiga z domu Rucińska.
Po ukończeniu Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego w Żyrardowie w 1945 roku studiowała filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim (1945–1950), pisząc pracę magisterską u profesora Juliana Krzyżanowskiego. Jeszcze w trakcie studiów, w 1948 roku, zatrudniła się w bibliotece Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, skąd w 1951 przeniosła się do Biblioteki Narodowej, pracując tam do 1963, kiedy uzyskała angaż w Pracowni Literatury Ludowej Instytutu Badań Literackich. Z pracownią tą pozostala związana do końca kariery zawodowej, kierując nią od 1967 roku. Jednocześnie w roku 1970 zaczęła wykładać folklorystykę na Uniwersytecie Warszawskim, kontynuując to aż do 1983 roku.
Doktorat obroniła na macierzystej uczelni w 1962 (promotorem był prof. J. Krzyżanowski), doktorem habilitowanym została w 1983 w Instytucie Badań Literackich, a tytuł profesora uzyskała w 1994.
W badaniach folklorystycznych specjalizowała się głównie w bajkoznawstwie, ale analizowała też wątki ludowe w twórczości pisarzy polskich od epoki Renesansu po XX wiek oraz prowadziła studia nad historią folklorystyki. W zakresie historii literatury niezwiązanej z etnografią jej podstawową pracą była monografia o renesansowym poecie Stanisławie Kleryku (1962), ponadto opublikowała też pracę o krakowskim drukarzu z przełomu XV/XVI w. (Janie Hallerze).
H. Kapełuś była autorką lub współautorką przeszło 60 publikacji, w tym Sto baśni ludowych (1957) i Słownik folkloru polskiego (red. Krzyżanowski J., 1965; autorka ok. 80 haseł), a także Dzieje folklorystyki polskiej 1800–1863. Epoka przedkolbergowska (1970), Dzieje folklorystyki polskiej 1864–1918 (1982) oraz O turze złotorogim. Szkice kolędowe (1991).
Redakcja naukowa wydań obejmowała m.in. Mikołaj Rej: Wizerunek własny żywota człowieka poczciwego (red. z Władysławem Kuraszkiewiczem), 1971, w Dzieła wszystkie Mikołaja Reja, tom 7; Krzyżanowski J., Polska bajka ludowa w układzie systematycznym (1962, 1963) t. 1–2; Krzyżanowski J., W świecie bajki ludowej (1980).
Nagrody i upamiętnienie: Nagroda Polskiej Akademii Nauk im. Aleksandra Brücknera (1965) oraz nagroda zespołowa im. Zygmunta Glogera (1984).