Aleksander Alfons Klotz

Urodził się w Warszawie jako syn Józefa i Józefy ze Szczepańskich. Uczęszczał do szkół powszechnych w Skierniewicach i Żyrardowie, które ukończył, a następnie gimnazja realne w Skierniewicach i Warszawie. W 1915 r. ukończył Szkołę Ogólnokształcącą Dróg Żelaznych Warszawsko-Wiedeńskich w Warszawie.

Od 15 sierpnia 1915 żołnierz I Brygady Legionów, następnie w Polskiej Organizacji Wojskowej. Po odzyskaniu niepodległości służył w Wojsku Polskiemu, uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej i wojnie polsko-bolszewickiej. Trzykrotnie ranny w walkach z Ukraińcami i bolszewikami. W lutym 1921 przydzielony do delegacji polskiej na rokowania pokojowe w Rydze jako oficer do zadań specjalnych.

Od marca 1921 do 1 listopada 1922 zastępca attaché wojskowego w Rydze i organizator polskiego wywiadu na Łotwie i w Rosji Sowieckiej (od wiosny 1921) kontrwywiadu przeciw działającej na Łotwie siatce sowieckiego Rozwiedu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 1683. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był 66 Pułk Piechoty. Później został przeniesiony do 55 Pułku Piechoty w Lesznie. W latach 1923–1925 był słuchaczem V Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. Z dniem 1 października 1925, po ukończeniu szkoły i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Wydziału Organizacyjno-Mobilizacyjnego Kierownictwa Marynarki Wojennej w Warszawie na stanowisko referenta. 3 maja 1926 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z 1 lipca 1925 i 269. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W czerwcu 1926 został przeniesiony do Oficerskiej Szkoły Piechoty w Warszawie na stanowisko wykładowcy.

1 września 1926 otrzymał przeniesienie do składu osobowego I wiceministra spraw wojskowych–szefa Administracji Armii na stanowisko referenta. 7 grudnia 1926 został wyznaczony na stanowiskoadiutanta przybocznego I wiceministra-szefa Administracji Armii. 9 listopada 1928 został przeniesiony w stan nieczynny na przeciąg dwunastu miesięcy. 12 listopada 1928 został mianowany prowizorycznym starostą grodzkim we Lwowie. Z dniem 31 grudnia 1929 został przeniesiony dorezerwy w rezerwie do 19 Pułku Piechoty we Lwowie.

12 listopada 1928 został starostą grodzkim we Lwowie, pełnił tę funkcję do sierpnia 1930. Ze względu na swoją stanowczą postawę w czasie antysemickich zamieszek w czerwcu 1929 roku stał się dla endecji symbolem wroga. Od jego nazwiska rozruchy te ochrzczono mianem „lwowskiej klocjady”.

Następnie podjął pracę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, jako radca, a następnie inspektor ministerialny w Departamencie II Politycznym. Od 26 kwietnia 1932 do 31 maja 1933 był starostą powiatowym w Płocku, od 31 maja 1933 do 17 września 1934 starostą powiatowym w Wadowicach, od 17 września 1934 do 28 marca 1935 starostą powiatowym w Radomiu.

Następnie przeszedł do pracy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, 15 kwietnia 1935 mianowany radcą w MSZ, a 16 maja mianowany konsulem i kierownikiem Konsulatu RP w Morawskiej Ostrawie na Zaolziu (Czechosłowacja). Po cofnięciu przez rząd czechosłowackie exequatur w październiku 1935, powrócił do centrali MSZ, a następnie do MSW, zostając kolejno starostą powiatowym w Grudziądzu (1936–1938) i w Poznaniu (1938–1939). Funkcję tę pełnił do agresji III Rzeszy na Polskę. W okresie pełnienia funkcji starosty organizował jednocześnie z ramienia II Oddziału Sztabu Głównego siatkę dywersyjną w rejonie Poznania i Grudziądza na wypadek wojny z Niemcami. Na stopień majora rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 77. lokatą w korpusie oficerów piechoty.

W czasie kampanii wrześniowej oficjalnie delegat PKP przy sztabie Armii „Poznań”, wraz z jej resztkami pobitych w bitwie nad Bzurą dotarł do oblężonej Warszawy i od 17 września brał udział w jej obronie w sztabie grupy gen. Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego. Służył w ZWZ/AK od powołania organizacji w końcu września 1939 w Warszawie. W listopadzie 1939 został wysłany na obszar okupacji sowieckiej do Lwowa. Tam najpierw został szefem sztabu SZP-Lwów, a następnie do marca 1940 szefem sztabu ZWZ-2 Lwów.

Wraz z Eleonorą Wandą Ptaszek przeprowadził wyprawę wywiadowczą w poszukiwaniu aresztowanego we Lwowie i wywiezionego przez NKWD gen. Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego i zbadania sytuacji aresztowanych i deportowanych przez NKWD Polaków. W trakcie trwającej pomiędzy majem a wrześniem 1940 wyprawy Aleksander Klotz przebył ponad 28 tys. kilometrów penetrując tereny wschodniej Ukrainy, Uralu, Syberii, wybrzeża Morza Kaspijskiego, docierając do Irkucka, Ałma-Aty, Taszkentu, a na północy do Kotłasu i Syktywkaru w Komi. W konsekwencji wyprawy powstał szczegółowy Raport w sprawie Polaków wysiedlonych do ZSRR, przekazany następnie Rządowi RP na uchodźstwie.

W czasie okupacji niemieckiej Klotz kierował z sukcesami Odcinek III sieci wywiadowczej Komendy Głównej ZWZ-AK o kryptonimie „WW-72”, a następnie „Pralnia”. Obejmował on obszar Komisariatu Rzeszy Ukraina. Na stopień podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z 11 listopada 1942.

Po zajęciu Lwowa przez Armię Czerwoną w lipcu 1944 nie ujawnił się, uniknął aresztowania i wywiezienia przez NKWD wraz z dowództwem i sztabem Armii Krajowej, ujawnionym w ramach Akcji „Burza”. Od sierpnia 1944 oficjalnie „urlopowany” ze służby we lwowskiej Armii Krajowej. Zagrożony aresztowaniem wyjechał w sierpniu 1944 do Lublina, gdzie pod przybranym nazwiskiem i z dokumentami lekarki został zmobilizowany jako lekarz do służby w ludowym Wojsku Polskim.

Od 1944 do lutego 1946, jako „doktor Baranowski”, pełnił służbę w ludowym Wojsku Polskim. Pomimo braku wykształcenia medycznego zajmował odpowiedzialne stanowiska w służbie zdrowia WP, awansując do stopnia podpułkownika. Od 3 grudnia 1944 był dowódcą 6 Samodzielnej Kompanii Pogotowia Chirurgicznego w 2 Armii WP, a 10 kwietnia 1945 został komendantem 29 Szpitala dla Lekko Rannych, a po zakończeniu wojny komendantem Szpitala Ministerstwa Obrony Narodowej w Warszawie. Razem z gen. Karolem Świerczewskim i Stanisławem Popławskim zasiadł w prezydium I Kongresu Medycyny Wojennej Wojsk Polskich i Sojuszniczych.

Był zdecydowanie przeciwny wszelkim działaniom nawet pośrednio legitymizującym władzę komunistów – działalność Stanisława Mikołajczyka ocenił jako zdradę. Na przełomie lutego i marca 1946 przekroczył granicę na Zachód. W latach 1948–1949 Aleksander Klotz spisał pamiętnik dotyczący lat 1939–1946.

Od 10 marca 1946 w Polskich Siłach Zbrojnych w Wielkiej Brytanii w Komisji Dokumentacyjnej (lub Oddziale Personalnym) Sztabu Głównego WP, następnie do 1949 w Polskim Korpusie Przysposobienia i Rozmieszczenia. Po odejściu z PKPR pracował jako nauczyciel języka rosyjskiego w szkole armii brytyjskiej, a następnie jako ekspert do spraw sowieckich w Joint Intelligence Bureau, aż do przejścia na emeryturę, już jako brytyjski urzędnik państwowy. Po przejściu na emeryturę wyjechał do syna do Australii.

Wioząc żonę Lidię do szpitala, doznał zawału serca i zmarł za kierownicą. Samochód przełamał barierkę autostrady i zderzył się czołowo z jadącym z naprzeciwka autobusem. Żona pułkownika zginęła na miejscu.