W Gdańsku ruszyła konferencja o odbudowie Ukrainy. W planie umowy za 10 mld euro
W Gdańsku rozpoczęto dwudniową konferencję o odbudowie Ukrainy
W Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, znana jako Ukraine Recovery Conference. Wydarzenie jest współorganizowane przez Polskę oraz Ukrainę i ma charakter międzynarodowy. Do miasta przyjechali szefowie rządów, prezydenci, przewodniczący instytucji europejskich, przedstawiciele biznesu oraz menedżerowie. Przez dwa dni uczestnicy mają prowadzić rozmowy o odbudowie państwa po wojnie, mobilizacji wsparcia zagranicznego oraz rozwoju współpracy gospodarczej i inwestycyjnej.
Sesję otwierającą zainaugurował premier Donald Tusk. W swoim wystąpieniu wskazał, że obecność przywódców europejskich ma znaczenie polityczne i symboliczne nie tylko dla Polski i Ukrainy, ale także dla całej Europy i świata. Podkreślił, że konferencja w Gdańsku ma pokazać praktyczny wymiar solidarności wobec kraju, który broni się przed rosyjską agresją. Zaznaczył też, że odbudowa Ukrainy nie może być rozumiana wyłącznie jako odbudowa materialna.
"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo 'solidarność' to nie jest pusty slogan"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Konferencja w Gdańsku jest kontynuacją międzynarodowego formatu uruchomionego wcześniej przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. Jej zadaniem jest koordynowanie działań związanych z odbudową kraju i uruchamianie inwestycji potrzebnych do przeprowadzenia tego procesu. Tym samym decyzja o organizacji spotkania została podjęta w formule współpracy międzynarodowej, z udziałem państw i instytucji zaangażowanych w pomoc Ukrainie. Obrady mają łączyć część polityczną, finansową i gospodarczą.
Premier Tusk zaznaczył również, że w ocenie uczestników odbudowa Ukrainy obejmuje nie tylko wznoszenie budynków, elektrowni, szkół i infrastruktury. Według przedstawionego stanowiska chodzi także o odbudowę wspólnoty i trwałych relacji między narodami. W tym kontekście przywołano doświadczenia Europy po najtragiczniejszych konfliktach XX wieku. Wskazano, że trwałe porozumienie może być budowane na prawdzie, wzajemnym szacunku i odpowiedzialności za przyszłość.
Zapowiedziano ponad 160 umów i pierwszą wypłatę 3,2 mld euro
Jednym z najważniejszych konkretów przedstawionych podczas otwarcia była zapowiedź premier Ukrainy Julii Swyrydenko. Poinformowała ona, że w trakcie konferencji oczekiwane jest podpisanie ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro. Jak przekazała, dokumenty te mają dotyczyć kilku obszarów jednocześnie. Wśród nich wymieniła rozwój regionalny, działalność biznesową oraz kwestie związane z obronnością.
"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"
Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy
Podczas obrad przedstawiono także decyzję dotyczącą finansowania ze środków unijnych. Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro z pożyczki Unii Europejskiej o łącznej wartości 90 mld euro. To oznacza uruchomienie pierwszej transzy dużego mechanizmu finansowego przeznaczonego na wsparcie kraju. W praktyce pieniądze te mają stanowić element szerszego planu odbudowy i stabilizacji gospodarczej.
"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"
Antonio Costa, przewodniczący Rady Europejskiej
"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaznaczyła, że Unia Europejska chce nie tylko wspierać Ukrainę i Europę w czasie wojny, ale także pomagać Ukrainie rozwijać się jako wolnemu państwu europejskiemu. Wskazała, że z tego powodu UE stała się największym inwestorem w Ukrainie. Z kolei przewodniczący Rady Europejskiej Antonio Costa zadeklarował utrzymanie konsekwentnego wsparcia dla osiągnięcia sprawiedliwego i trwałego pokoju. Wypowiedzi przedstawicieli instytucji unijnych pokazały, że decyzje o pomocy finansowej i politycznej są podejmowane w ramach wspólnej polityki europejskiej.
- Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
- Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
- Łączna wartość planowanych umów ma wynieść 10 mld euro.
- Pierwsza wypłata dla Ukrainy ma wynieść 3,2 mld euro.
- Środki pochodzą z unijnej pożyczki o wartości 90 mld euro.
Premier wskazał Gdańsk jako symbol wojny, odbudowy i pojednania
W wystąpieniu otwierającym premier Donald Tusk wyjaśnił również, dlaczego miejscem konferencji został właśnie Gdańsk. Podkreślił, że wybór miasta nie był przypadkowy i ma wymiar historyczny. To właśnie tutaj rozpoczęła się II wojna światowa, którą określił jako największe nieszczęście współczesnej Europy. Jednocześnie wskazał, że Gdańsk jest dziś jednym z najbardziej wyrazistych przykładów skutecznej odbudowy po zniszczeniach wojennych.
"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Szef rządu przypomniał, że Gdańsk został po wojnie podniesiony z ruin. Odbudowa objęła nie tylko zabytkową tkankę miejską i infrastrukturę, ale także tożsamość miasta oraz jego wspólnotowy charakter. W tym sensie Gdańsk ma być dla uczestników konferencji przykładem, że po skali zniszczeń wojennych możliwy jest powrót do normalnego funkcjonowania. Ten argument został wykorzystany jako uzasadnienie dla prowadzenia rozmów właśnie tutaj.
Premier odniósł się także do europejskiego wymiaru odbudowy i przyszłości Ukrainy. Stwierdził, że Ukraina chce być częścią zjednoczonej Europy i że pełne zjednoczenie zawsze wymagało rozumienia własnej historii oraz gotowości do pojednania. Zwrócił uwagę, że państwa, które po II wojnie światowej były po przeciwnych stronach konfliktu, dziś są partnerami i sojusznikami. Wymienił w tym kontekście Polaków, Niemców, Francuzów i Brytyjczyków jako narody, które potrafiły zbudować nowe relacje mimo tragicznej przeszłości.
"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W tej części wystąpienia premier połączył temat odbudowy z kwestią relacji między narodami i warunkami trwałego pokoju. Wskazał, że uczciwa rozmowa o historii jest warunkiem budowania wspólnej przyszłości. Taki przekaz wpisano w szerszy kontekst trwającej wojny oraz przyszłego miejsca Ukrainy w Europie. W praktyce oznacza to, że dyskusja w Gdańsku dotyczy nie tylko finansów i inwestycji, ale też politycznych warunków długofalowej stabilizacji.
Na marginesie obrad zaplanowano rozmowy dwustronne i umowy polsko-ukraińskie
Organizatorzy zapowiedzieli, że podczas konferencji mają zostać podpisane także umowy między podmiotami polskimi i ukraińskimi. Celem tych dokumentów jest zacieśnianie relacji gospodarczych pomiędzy oboma krajami. Chodzi o praktyczne rozwiązania, które mają wspierać współpracę firm i instytucji przy przyszłych projektach odbudowy. Oznacza to, że część ustaleń ma zostać przełożona bezpośrednio na działania biznesowe.
Równolegle do głównych sesji odbywają się spotkania dwustronne premiera Donalda Tuska z zagranicznymi liderami i przedstawicielami instytucji międzynarodowych. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Tego typu rozmowy prowadzone są na marginesie konferencji, ale mają znaczenie dla uzgadniania konkretnych decyzji politycznych i finansowych. To standardowy tryb działania przy wydarzeniach tej rangi, gdy obok obrad plenarnych toczą się równoległe negocjacje i konsultacje.
Premier Tusk podczas otwarcia odniósł się również do szerszego tła politycznego. Wskazał, że Europa i świat zachodni stoją dziś przed historycznym wyzwaniem związanym z koniecznością zjednoczenia wobec agresji i narastającej niepewności międzynarodowej. Dodał, że obecnie powszechne jest przekonanie, iż Ukraina oprze się rosyjskiej agresji. Według tego stanowiska warunkiem odbudowy pozostaje solidarność państw i instytucji zaangażowanych we wsparcie.
Cała konferencja ma więc jednocześnie kilka wymiarów: polityczny, gospodarczy, inwestycyjny i symboliczny. W wymiarze politycznym decyzję o organizacji spotkania podjęły wspólnie Polska i Ukraina, korzystając z formuły rozwijanej wcześniej przez G7 i platformę darczyńców. W wymiarze gospodarczym chodzi o uruchomienie środków, podpisanie umów i przyciąganie inwestorów. W wymiarze symbolicznym Gdańsk ma przypominać, że po wojnie możliwa jest zarówno odbudowa miast, jak i odbudowa relacji między państwami.